ျဖစ္ပြားလွ်င္ ေသဆုံးႏုိင္ဖြယ္ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားျပားသည့္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္အေျမႇးေရာင္ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားမႈျပန္လည္ေတြ႕ရွိလာေၾကာင္း သုေတသနပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ေဆး၀ါးကုသေနသူမ်ားထံမွသတင္းရရွိသည္။
ေရွးယခင္က ထုိေရာဂါသည္ ပလိပ္ေရာဂါႏွင့္ ကာလသားေရာဂါမ်ားကဲ့သို႔ ျဖစ္ပြားလာလွ်င္ က်န္းမာေရးဌာနသို႔ အေၾကာင္းၾကားရသည့္ ေရာဂါမ်ဳိး ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းေရာဂါျဖစ္ပြားမႈနည္းပါးေနရာမွ ယခုႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ေရာဂါျဖစ္ပြားေတြ႕ရွိရသူ နည္းနည္းစိပ္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီးရွိ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါဆုိင္ရာ ကာကြယ္ကုသ ေရးလုပ္ငန္းမ်ားပါ ေဆာင္ရြက္ေန သည့္ ပါေမာကၡတစ္ဦးက ေျပာ သည္။
“အရင္တုန္းကေတာ့ မျဖစ္သေလာက္ရွိေနရာကေနအခု ႀကိဳးၾကားႀကိဳးၾကား ျပန္ေတြ႕ေနလာရတယ္။ ဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ကုသတဲ့ေဆးသတ္သတ္မွတ္မွတ္ မရွိလို႔ ျဖစ္တာနဲ႔ ေသႏႈန္းက ျမန္တယ္။ ကံတရား အေပၚမွာပဲမူတည္တယ္” ဟု အဆုိပါ ဆရာ၀န္ကေျပာသည္။ေဆးသုေတသနဦးစီးဌာနမွ ျပဳလုပ္သည့္ စာတမ္းဖတ္ပဲြတြင္ ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ခုႏွစ္၌ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္အေျမႇး ေရာင္ေရာဂါေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၀၊၂၀၁၁ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ေသြးနမူနာမ်ားအား စမ္းသပ္စစ္ေဆးရာ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ အေျမႇးေရာင္ေရာဂါပိုးအတြက္ ပဋိဇီ၀ပစၥည္းမ်ားအားစမ္းသပ္ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္းျပည္သူက်န္းမာေရးဓာတ္ခဲြမႈဆုိင္ရာဌာနမွပညာရွင္ေျခာက္ဦး၏ စာတမ္းတြင္ေဖာ္ျပထားသည္။
ထိုေရာဂါသည္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါျဖစ္ပြားရာတြင္သိထားၾကသည့္ က်ဴးလစ္ျခင္အမ်ဳိးအစား အကိုက္ခံရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခင္က ရွမ္း ျပည္နယ္ကဲ့သို႔ေသာကုန္းျမင့္ေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားရာမွ ယခုစာတမ္းတြင္ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ပဲခူး၊ မေကြး၊ ဧရာ၀တီႏွင့္ တနသၤာရီတုိင္းေဒသႀကီးမ်ားႏွင့္ ရခိုင္၊
ရွမ္း၊ ကရင္၊ ကယားျပည္နယ္မ်ားတြင္က်ယ္ျပန္႔စြာေတြ႕ရွိလာေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။
အျခားဘက္တီးရီးယားမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ ဦးေႏွာက္ အေျမႇးေရာင္ျခင္းအား ပင္နီဆီလင္ေဆး၀ါးမ်ား အသုံးျပဳ၍ကုသႏုိင္ေသာ္လည္း ဂ်ပန္ဦး ေႏွာက္အေျမႇးေရာင္အတြက္ ကုသ၊ကာကြယ္ရန္ေဆး၀ါးမရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္အေျမႇးေရာင္ သည္ ျခင္ထဲတြင္ပါ၀င္ေသာ ဦးေႏွာက္အေျမႇးေရာင္ ဗုိင္းရပ္စ္ပိုး ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ၿပီး ေရာ ဂါပိုးသည္ ဦးေႏွာက္ေအာက္ေျခပိုင္းအား ထိခုိက္၍ အဖ်ားႀကီးျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္းအျပင္ ေျခလက္မ်ား တုန္သည့္လကၡဏာ မ်ားကိုပါ ျပသၿပီး ႏွစ္ရက္ခန္႔တြင္ သတိလစ္တတ္၍အသက္အႏၲရာယ္အထိ စိုးရိမ္ရေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။
ျခင္ကိုက္ခံရသည့္ ကေလး၊ လူႀကီးမေရြး ျဖစ္ပြားႏုိင္ၿပီး ထုိေရာဂါအား ျဖစ္ေစေသာ က်ဴးလစ္ျခင္သည္ ေရဆိုး၊ ေရညစ္မ်ားတြင္ ေပါက္ဖြားၿပီး ညေနအခ်ိန္မ်ားတြင္ ကိုက္ေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။၁၉၆၀ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ား၌ အျဖစ္အမ်ားဆုံးျဖစ္သည့္ ထုိေရာဂါအား ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ရွိေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားၿပီး ယခုေတြ႕ရွိသည့္ေနရာမ်ားတြင္ ယခင္ကတည္းက ရွိေနျခင္းကိုလည္းေကာင္း၊ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ယခုမွရွိလာျခင္းကုိလည္းေကာင္း၊ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ထုိး၍ ရႏုိင္ျခင္းအားလည္းေကာင္း စစ္ေဆးရန္ အဆုိပါ သုေတသနပညာရွင္မ်ားမွ စာတမ္းတင္ထားျခင္းျဖစ္သည္။
