အက်ပ္အတည္း တစ္ခုအား အခြင့္ အေရးအျဖစ္ အ လွည့္အေျပာင္းျဖစ္ေစခဲ့ေသာ အီတလီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မာရီယိုမြန္တီ၏ အရည္အခ်င္းမွာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္က်လွ်င္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ဆက္စပ္ ေသာ စီးပြားေရးတစ္ရပ္ကိုေလ့ လာရန္ နမူနာေကာင္းျဖစ္ႏုိင္သည္။ ပညာရွင္ဆန္ေသာ အီတလီ ၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္မြန္တီတစ္ေယာက္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏုိ၀င္ဘာလ ဆီဗီယို ဘာလူစကိုနီထံမွ ရာထူးဆက္ခံ ခဲ့ခ်ိန္တြင္ ႏုိင္ငံ၏ ဆယ္ႏွစ္သက္ တမ္း ေငြတုိက္စာခ်ဳပ္အတြက္ ေပးရသည့္ အတုိးႏႈန္းမွာ ၇ ရာ ခုိင္ႏႈန္းရွိၿပီး ယင္းမွာ ဂရိ၊ အုိင္ယာလန္ႏွင့္ ေပၚတူဂီႏုိင္ငံတုိ႔အား ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႕ မ်ား၏ ကယ္ဆယ္ေရးအစီအစဥ္ မ်ားဆီသို႔  တြန္းပို႔ခဲ့ေသာႏႈန္းထားျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုအခါ အီတလီေငြတုိက္စာခ်ဳပ္အတုိးႏႈန္းမွာ ၅ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းသို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။ အတုိးႏႈန္းျမင့္ေနေသးေသာ္လည္း လမ္းေၾကာင္း မွန္ေပၚသို႔ ေရာက္ရွိလာ ျခင္းျဖစ္သည္။

အီတလီကဲ့သုိ႔ ေႂကြးၿမီျမင့္ မားေသာႏုိင္ငံမ်ား (ဂ်ီဒီပီ၏ ၁၂၀ ရာခုိင္ႏႈန္း)တြင္ အဆုိးဘက္ေရာ အေကာင္းဘက္ပါ ဆြဲေဆာင္၍ မိမိကုိယ္ကို အားရေက်နပ္မႈရရန္ ေဟာ ကိန္းထုတ္သူမ်ားရွိပါသည္။ အစိုးရတစ္ရပ္ အရင္းျပဳတ္ေတာ့မည္ဟု ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားက ထင္ျမင္ပါက ေငြေခ်းငွားစရိတ္ ျမင့္တက္လာၿပီး ယင္းက တစ္ဖန္ေဒ၀ါလီ ခံရမည့္အေျခအေနကို ဖန္တီးပါသည္။ ေငြေၾကးလည္ ပတ္မႈေကာင္းေနသည္ဟု ေစ်း ကြက္မ်ားက ထင္ျမင္ပါက ေငြ ေခ်းငွားစရိတ္မ်ား က်ဆင္းလာၿပီး က်႐ံႈးရန္ အလားအလာလည္း နည္းပါးလာပါသည္။ အီတလီႏုိင္ငံတြင္ ယင္းအ ေျခအေနမ်ား အဆင့္လုိက္ထပ္ထားသည္ကိုျမင္ေတြ႕ရသည္။ ပထမတစ္ဆင့္မွာ ျပည္တြင္းႏုိင္ငံ  ေရးလမ္းေၾကာင္းမွျဖစ္သည္။ အီတလီႏုိင္ငံတြင္ မာရီယြန္မြန္တီ အေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈရွိလြန္းအားႀကီး၍ မြန္တီသည္ ပင္စင္ စနစ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏုိင္ခဲ့သလို တစ္ဦးတည္း လက္၀ါးႀကီးအုပ္ထားေသာ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ကိုဖြင့္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့ကာ အခြန္တိမ္း ေရွာင္ျခင္း တုိက္ဖ်က္ေရးအစီ အစဥ္ကို စတင္ႏုိင္ခဲ့သည္။ ယင္းက ေငြတုိက္စာခ်ဳပ္အတုိးႏႈန္းမ်ားကို ေလ်ာ့က်ေစခဲ့ၿပီး မြန္တီ့အေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈကိုလည္း ထပ္မံတုိးပြားလာေစခဲ့သည္။

ေနာက္တစ္ဆင့္မွာ ႏုိင္ငံတ ကာ ႏုိင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းမွျဖစ္ သည္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မြန္တီအေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈမွာ ဥေရာပဗဟို ဘဏ္က ယူ႐ုိဇုန္ဘဏ္မ်ားအားခရစၥမတ္ မတုိင္မီ အီတလီႏုိင္ငံသို႔ ယူ႐ိုေငြဘီလီယံ ၅၀၀ ေခ်းငွားေစ သည့္အဓိကအေၾကာင္းအရာျဖစ္ သည္။ ယင္းမွေန၍ အီတလီႏုိင္ငံ အား မ်ားစြာအျမတ္ထြက္ေစခဲ့သည္။ အီတလီဘဏ္မ်ား ေငြ ေၾကးအတြက္ မေရမရာျဖစ္ေနမႈမရွိေတာ့ခ်ိန္တြင္ ႏုိင္ငံ၏ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ေန သည့္ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းမွာ ယခင္က ေလာက္ မဆုိးရြားေတာ့။ ထုိ႔အျပင္ အခ်ဳိ႕ေသာဥေရာပဗဟိုဘဏ္ေငြမ်ား အစုိးရ၏ ေငြတုိက္စာခ်ဳပ္ေစ်းကြက္ဆီသိ႔ု စီး၀င္ လာခဲ့ရာ အီတလီအစုိးရအတြက္ေငြေခ်းငွားမႈ ကုန္က်စရိတ္မ်ား က်ဆင္းလာသည္။

မစၥတာမြန္တီ၏ ယံုၾကည္ စိတ္ခ်ႏုိင္မႈအရည္အခ်င္းကလည္း ဂ်ာမနီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မာကယ္လ္၏ ၿခိဳးၿခံဳေခၽြတာေရး မႏၲန္မ်ားကို ေလ်ာ့ပါးေစခဲ့သည္။ ယင္းအက်ဳိးဆက္မွာ အီတလီႏုိင္ငံအား ဂရိပံုစံ ၿခိဳးၿခံဳေခၽြတာေရး သံသရာထဲက်ဆင္းမည့္ အႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္အုိ ဘားမားကပင္ ယခင္ ရက္သတၱ ပတ္အတြင္း မစၥတာမြန္တီႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ခ်ီးက်ဴးစကားဆုိခဲ့ၿပီး မစၥတာမြန္တီသည္ အီတလီႏုိင္ငံအေပၚ ယံုၾကည္မႈျပန္လည္ရရွိ ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ဥေရာပကိုလည္း ပို၍ယံုၾကည္မႈမ်ားလာေစခဲ့ေၾကာင္း ခ်ီးမြမ္းခဲ့သည္။ ယင္းအေျခအေနမွာ ဘာလူစကိုနီလက္ထက္ကႏွင့္ မ်ားစြာ ကြာျခားပါသည္။ ထုိစဥ္က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မွာ ျပည္တြင္း၌ ၎အေပၚ စိတ္ခ်ယံုၾကည္မႈမရွိ၍ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားမလုပ္ႏုိင္ခဲ့သလုိ  ႏုိင္ငံတကာကလည္း ၎င္းအား လူသြမ္းကေလးဟု ႐ႈျမင္ခဲ့ရာ အုိဘားမား အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေခါင္း ေဆာင္အမ်ားအျပားက ေဆး ေဖာ္ေၾကာဖက္မလုပ္ခဲ့။ သို႔ေသာ္ မစၥတာမြန္တီသည္ ေအာင္ပြဲရၿပီ ဟုမေၾကညာႏုိင္ေသးပါ။ အီတလီႏုိင္ငံစီးပြားေရး သည္ ယခုႏွစ္တြင္ ၂ ဒသမ ၂ ရာခုိင္ႏႈန္းဆုတ္ယုတ္ သြားမည္ဟု ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကး ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕က ခန္႔မွန္းထားပါသည္။ ေႂကြးၿမီျပႆနာကလည္း ေပ်ာ္ကြယ္မသြား ေသးေပ။ ထုိ႔အ တြက္ ဂရိႏုိင္ငံက့ဲသို႔ ေပါက္ကြဲႏုိင္ ေသာလႈပ္ႏိႈးမႈမ်ားအတြက္ အႏၲ ရာယ္ရွိပါေသးသည္။

ကာလတုိဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈအတြက္ မစၥတာမြန္တီဘာမွ မတတ္ႏုိင္သေလာက္ျဖစ္ေနေသာ္လည္း ေငြတုိက္စာခ်ဳပ္အတြက္ေပးရမည့္ အတုိးႏႈန္းမ်ား ထပ္မံက်ဆင္းႏုိင္ရန္ နည္းလမ္းသံုးသြယ္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါသည္။ အလုပ္သမားေရးရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ၊ အခြန္ေငြေကာက္ခံျခင္းႏွင့္ ေငြေၾကးသံုးစြဲမႈအေျခခံ ပံုသ႑ာန္ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ႏုိင္ငံပုိင္လုပ္ငန္း မ်ားကို ပုဂလိကသို႔ လႊဲေျပာင္း ေပးျခင္းတုိ႔ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသိ႔ု ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားမွာ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈအေပၚ လက္ငင္းအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ မရွိႏုိင္ပါ။ သို႔ေသာ္ ေရရွည္တြင္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈတုိးပြားလာေစၿပီး ထုိ႔အတြက္ ႏုိင္ငံ၏ ေငြေခ်းငွားစရိတ္ကို ေလ်ာ့က်လာေစၿပီး ႏုိင္ငံကို မဂၤလာစက္၀န္းထဲပို႔ေဆာင္ႏုိင္ သည္။ မစၥတာမြန္တီသည္ အလုပ္ သမားေစ်းကြက္ကို ေကာင္းစြာ ကုိင္တြယ္ေနၿပီျဖစ္ရာ အလုပ္သမားငွားရမ္းေရး၊ ျဖဳတ္ပစ္ေရး မွာ လြယ္ကူလာသည္။ ယင္းမွာ ၎င္းအေပၚ မဲဆႏရွင္မ်ား၏ ယံု ၾကည္စိတ္ခ်မႈအလြန္ျမင့္မား(၅၇ ရာခုိင္ႏႈန္း)ေန၍သာ မစၥတာမြန္တီတစ္ေယာက္ ဤမွ် လြယ္လြယ္ကူကူ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။ သက္ျပည့္ပင္စင္ အသက္ကိုတုိးျမႇင့္ၿပီး အက်ဳိးခံစားခြင့္ မ်ားျဖတ္ေတာက္ခဲ့သည့္ ပင္စင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားမွာလည္း သံုးနာရီၾကာ ဆႏၵျပမႈႏွင့္ ၿပီးျပတ္သြားခဲ့သည္။

မစၥတာမြန္တီအေနျဖင့္ အေျခခံအက်ဆံုး ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေပးႏုိင္ေသာကိစၥမွာ အီတလီ ၏ ကုိယ္က်ဳိးကိုသာၾကည့္ေသာ ယဥ္ေက်းမႈကို ျပဳျပင္ေရးျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ ၎ယဥ္ေက်းမႈမွာ စည္းကမ္းကိုမလိုက္နာဘဲ လိမ္လည္ လွည့္ျဖားျခင္းကို ေခါင္းတစ္ညိတ္၊ မ်က္စိတစ္မွိတ္ျဖင့္ ခြင့္ျပဳထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၎င္းယဥ္ေက်းမႈကို ဘာလူစကိုနီက အခြန္ေရွာင္ျခင္းအေပၚ ေပါ့ေပါ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ထားျခင္း (အီတလီတြင္ အခြန္ ေရွာင္ျခင္းမွာ ႏုိင္ငံအတြက္ ယူ႐ုိ ၁၂၀ ဘီလီယံခန္႔ရွိၿပီး ဂ်ီဒီပီ၏ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိခဲ့သည္)ႏွင့္ ပါလီမန္အား ၎၏ကုိယ္ပုိင္အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ အသံုးခ်ျခင္းမ်ား ျဖင့္ ပုိ၍ဆုိးရြားေစခဲ့ပါသည္။ မစၥတာမြန္တီလက္ထက္ တြင္မူ ႏုိင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းကို စတင္ေျပာင္းလဲလုိက္သည္။ မြန္ တီမွာ ေထာင္လႊားမႈကင္းမဲ့ကာ တည္တည္ၾကည္ၾကည္ရွိၿပီး ႐ုိးသားသည္ဟု သတ္မွတ္ခံရၿပီး အခြန္လိမ္လည္မႈမ်ားကို မြန္တီက စတင္ ႏွိမ္နင္းေသာအခါ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားျဖစ္သြားခ့ဲသည္။ သို႔ေသာ္ ေရွ႕လာမည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ႏုတ္ထြက္မည္ဟု မစၥတာမြန္တီက ကတိက၀တ္ျပဳထားရာ၎ အေနျဖင့္ ယဥ္ေက်းမႈျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ေဆာင္ရန္ အဖုိးတန္အခ်ိန္အနည္းငယ္သာရွိသည္ဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။

သတင္းေကာင္းမွာမူ ျပည္ သူမ်ားက လက္ရွိအသုတ္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားကို လံုး၀စိတ္ကုန္ ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ စစ္တမ္း ေကာက္ယူေရးအဖြဲ႕( SWG ) ၏ ကိန္းဂဏန္း မ်ားအရ ၎တုိ႔အ ေပၚ ေထာက္ခံမႈမွာ ၁၂ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိသည္။ ထုိ႔အတြက္ လစ္လပ္ ေသာေနရာမ်ားကို ျဖည့္ဆည္း ရန္ ႏုိင္ငံေရးသမားသစ္မ်ားအတြက္ အခြင့္အေရး ရလာမည္ဆုိ သည့္အဓိပၸာယ္ပင္ျဖစ္သည္။ ပါလီမန္အမတ္မ်ားကို  မဲဆႏၵရွင္မ်ား က ေရြးခ်ယ္ျခင္းထက္ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ေသာ ခၽြတ္ၿခံဳက်ေနသည့္ ဆႏမဲစနစ္ကိုလည္း ျပဳျပင္သြားႏုိင္ေျခရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ရွင္းရွင္းျပတ္ျပတ္ အႏုိင္ရမည္ဟု အာမမခံႏုိင္ ေပ။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ မစၥတာမြန္တီ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအစကေတာ့ ေကာင္းခဲ့ပါၿပီ။

—Ref: Monti turnaround can go much further