မိုးသားတိမ္ေတြနဲ႔ မၾကည္လင္တဲ့ ေဆာင္းရာသီေကာင္းကင္ေဆာင္းရာသီကာလကို ရာသီဥတု ပညာရွင္ေတြက ေအးၿပီးေျခာက္ေသြ႕တဲ့ကာလလို႔ သတ္
မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ရာသီဥတုကလည္း ေကာင္းကင္ျပာျပာ၊ ႏွင္းေဖြးေဖြးနဲ႕ ရာသီဥတု ၾကည္လင္ေအးျမေနေလ့ရွိလို႔ ပြင့္လင္းရာသီလို႔လည္း လူသိမ်ားလွပါတယ္။ ဒီ
ႏွစ္ေဆာင္းကေတာ့ ေျပာမယံု၊ ႀကံဳဖူးမွသိ ဆိုရမလို မိုးသားေတြတက္၊ ရာသီဥတုက အံု႔မိႈင္းမိႈင္းနဲ႔ မိုးဖြဲေလးေတြက က်လိုက္ေသး။ အေအးပိုတစ္ခါ ေပါ့တစ္လွည့္နဲ႔၊
တကယ့္ကို မ်က္ႏွာမ်ားတဲ့ မိုးေကာင္းကင္လို႔ ေခၚရမတတ္ပါပဲ။
ေဆာင္းတို႔ရဲ႕ေယဘုယ် သဘာ၀
အမွန္တကယ္ေတာ့ ေဆာင္းရာသီကာလဆိုတာ ႐ိုး႐ိုးပံုမွန္ ႏွစ္ေတြမွာဆိုရင္လည္း ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးေအးၿပီးေျခာက္ေသြ႕ေနတဲ့ ပြင့္လင္းရာသီျဖစ္ေနၾက တာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံျမာက္ပိုင္းစြန္းနဲ႔ ေတာင္ပိုင္းစြန္း ေဒသေတြမွာေဆာင္းကာလေပမယ့္ ရာသီဥတု ကညိဳ႕ညိဳ႕မိႈင္းမိႈင္း၊ အံု႕အံု႕ဆိုင္းဆိုင္းနဲ႔ အၿမဲရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဟိမ၀ႏၲာရဲ႕ ေျမာက္ဘက္မွာ ရွိေနၾကတဲ့ ေလေအးမ်ားနဲ႔ဖြဲ႕စည္းထားၾကတဲ့အေနာက္ေလစီးေၾကာင္းေတြဟာ ေႏြမုတ္သုံေလေတြဆုတ္
သြားတာနဲ႔ ဟိမ၀ႏၲာရဲ႕ ေတာင္ ဘက္ကိုေရာက္လာၾကၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းေဒသမ်ားကို လႊမ္းမိုးတိုက္ခတ္ေစပါတယ္။ အဲဒီအေနာက္ေလစီးေၾကာင္း ေတြထဲမွာ မိုးရြာသြန္းမႈကို ျဖစ္ ေစႏိုင္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ ေမ်ာေမ်ာ ပါလာတဲ့အခါ ေျမာက္ပိုင္းေဒသ ေတြမွာ ေဆာင္းတြင္းကာလႀကီးေပမယ့္မိုးေတြျပတ္တယ္လို႔ မရွိ ၾကပါဘူး။
အဲဒီလိုပါပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းစြန္း ေဒသေတြအေပၚမွာလည္း ပူေႏြးစြတ္စိုတဲ့အပူပိုင္း ေဒသအေရွ႕ေလေတြ လႊမ္းမိုးတိုက္ခတ္ေနေလ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီ.. အေရွ႕
ေလေတြထဲမွာလည္းအေရွ႕ေလေပြလိႈင္းေတြ ေရာေႏွာပါလာၿပီး ျဖတ္သန္းသြားတဲ့ အခါေတြမွာ ေတာင္ပိုင္းစြန္း ေဒသေတြျဖစ္တဲ့ တနသၤာရီတိုင္းမွာလည္း ေဆာင္း တြင္းကာလႀကီးျဖစ္ေပမယ့္ မိုးက မျပတ္လွပါဘူး။ အဲ..တစ္ခုပဲ ေျပာစရာရွိတာကေတာ့ ေျမာက္ဘက္မွာ တိုက္ေနတဲ့ေလေတြနဲ႔ေတာင္ဘက္မွာတိုက္ေနတဲ့ ေလေတြဟာ သဘာ၀ခ်င္း ဆန္႔က်င္ ေနၾကတဲ့ ေလထု (air mass) ေတြ ျဖစ္ေနၾကတာပါပဲ။ အဲ.. အလယ္ပိုင္းေဒသေတြ၊ ေျမလတ္ပိုင္း နဲ႕ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသေတြက ေတာ့ေဆာင္းဆိုရင္ ေယဘုယ် အေနနဲ႕ ေအးၿပီးေျခာက္ေသြ႕တဲ့ ရာသီဥတု ရွိတတ္ၾကပါတယ္။
၂၀၁၁-၁၂ ခုႏွစ္ရဲ႕ လက္ရွိ ေဆာင္းရာသီရဲ႕ ပထမဆံုးမိုး
အစကတည္းက ဒီႏွစ္ေဆာင္းဟာ အေအးေပါ့မယ့္ေဆာင္းလို႔ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းထားခဲ့ပါတယ္။ ခန္႔မွန္းထားခဲ့တဲ့အတိုင္းပဲ ဒီႏွစ္ေဆာင္းဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္န ၀ါရီလ ပထမဆယ္ရက္ပတ္ ကုန္တဲ့အထိပီဘိ အေအးေပါ့တဲ့ ေဆာင္းပါပဲ။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ အေနာက္ေလေအးေတြ စီးဆင္းတိုက္ခတ္မႈအားနည္းေနတဲ့ အ
တြက္ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္း အထိ မဆင္းႏိုင္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ အဲ..ဇန္န၀ါရီလအလယ္ေလာက္ ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ အေအးပိုမႈကို စတင္ႀကံဳေတြ႕လာခဲ့ရပါ
တယ္။ ဇန္န၀ါရီလ အလယ္ေလာက္မွာ အေနာက္ေလစီးေၾကာင္းေတြထဲက ေျမာက္ဘက္က ေလေအးေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ေျမာက္ဘက္ ခ်င္းျပည္
နယ္ကေနၿပီး တိုး၀င္လာခဲ့ပါတယ္။
တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ အေရွ႕ေလစီးေၾကာင္းေတြထဲက အေရွ႕ေလေပြလိႈင္းတစ္ခုကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကို အေရွ႕ေတာင္ဘက္မွျဖတ္သန္း၀င္လာခဲ့ပါတယ္။ ျဖစ္
ခ်င္ေတာ့ ..ဒီ ဆန္႔က်င္ဘက္ေလထုႏွစ္ခု တို႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚမွာ လာေရာက္ ေတြ႕ဆံုၾကပါတယ္။ ဆန္႔က်င္ဘက္ေလထုတို႔ရဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း ဒီေလထုႏွစ္ခုဟာ ေရာေႏွာသြားျခင္းမရွိဘဲ၊ ၾကားခံနယ္နိမိတ္တစ္ခုကို ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။အဲဒီနယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္မွာေလထုမၿငိမ္သက္မႈေတြ ျဖစ္လာၿပီးတိမ္ေတြကို အတန္းလိုက္ျဖစ္
ေစပါတယ္။ အဲဒီ.. တိမ္တန္းဟာ အေနာက္ေတာင္-အေရွ႕ေျမာက္ အေနအထားနဲ႔ တည္ရွိေနၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚကို အေနာက္မွအေရွ႕ကို ျဖတ္သန္းသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ တိမ္တန္းျဖတ္သန္း သြားရာတစ္ေလွ်ာက္မွာ မိုးေတြ ရြာေစခဲ့ပါတယ္။
အေအး ပိုတစ္ခါ၊ေပါ့တစ္လွည့္နဲ႔ ေဆာင္းရာသီ
ဒီေနာက္မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းသာမကေတာ့ဘဲ အလယ္ပိုင္းေဒသမ်ားအထိ အထက္ပိုင္းေဒသတစ္ခုလံုးကို အေနာက္ေလစီးေၾကာင္းေတြက လႊမ္းမိုးေနရာ ယူသြားပါေတာ့ တယ္။ ဒီအခါ အေနာက္ေလစီး ေၾကာင္းေတြဟာေတာင္တန္းေတြ ကုန္းေျမေတြ အေပၚမွာျဖတ္သန္းတိုက္ခတ္ရေတာ့ေျမျပင္ရဲ႕ ပြတ္မႈအားေတြေၾကာင့္ လိႈင္းေတြျဖစ္ လာေစပါေတာ့တယ္။ ဒီလိႈင္းေတြ ဟာ ေျမာက္ဘက္က ေလေအးမ်ား တိုး၀င္တဲ့ေနရာေတြနဲ႔ ေတာင္ဘက္က ေလေႏြးမ်ားတိုး၀င္ေနတဲ့ ေနရာေတြတစ္လွည့္စီနဲ႔ ဖြဲ႕စည္း ထားတဲ့ လိႈင္းေတြျဖစ္ေနေလ ေတာ့ ဒီႏွစ္ေဆာင္းရဲ႕ ေနာက္ ပိုင္းမွာ အေအးပိုတစ္ခါ၊ ေပါ့တစ္လွည့္ နဲ႔ ႀကံဳေတြ႕ရေတာ့တာပါပဲ။ အခ်ိန္ကာလအေနနဲ႔လည္း (၃) (၄) ရက္ေလာက္ပဲ ၾကာတတ္ပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ျဖစ္ေနတဲ့တိမ္တန္းေတြ
ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ ေလထုႏွစ္ ခုျဖစ္တဲ့ ေျမာက္ဘက္အရပ္ကေ ာင္းေလေအးေတြရယ္၊ေတာင္ ဘက္အရပ္က အပူပိုင္းေလေႏြးေတြရယ္ တိုက္ခတ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေလထုႏွစ္ခုတို႕ၾကားမွာ buffer zone လို ၾကားခံဇုန္ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီၾကားခံဇုန္တစ္ေလွ်ာက္မွာ တိမ္တန္းေတြျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းျဖစ္တဲ့မြန္ျပည္နယ္နဲ႔တနသၤာရီ တိုင္းေတြအေပၚမွာ တိမ္ေတြျဖစ္ၿပီး မိုးရြာေစပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံေတာ့ေျမာက္
ဘက္တက္လာၿပီး ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေအာက္ပိုင္း ေဒသေတြျဖစ္တဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္းေတာင္ပိုင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္းနဲ႔ ပဲခူးတိုင္းေတာင္ပိုင္းေတြအေပၚမွာပါ တိမ္ေတြတက္
လာပါတယ္။ မိုးဖြဲေလး ေတြက်လာတတ္ပါတယ္။ တိမ္ေတြတက္လာေတာ့ညအပူခ်ိန္ေတြ လည္းတက္လာၿပီး အေအးေပါ့သြားတတ္ပါတယ္။ ေနာက္တိမ္ ေတြေလ်ာ့သြား
တတ္ျပန္ပါတယ္။
ဒီႏွစ္ေဆာင္းလက္က်န္ ကာလ အတြက္ ခန္႔မွန္းခ်က္
အခုဆိုရင္သုံးလေလာက္ကာလသက္တမ္းရွိတဲ့ေဆာင္းရာသီကာလဟာသက္တမ္းထက္၀က္ က်ိဳးခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ေဖေဖာ္၀ါရီလအကုန္အထိ သက္တမ္းရွိတဲ့ လက္က်န္ေဆာင္းရာသီ ကာလဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းေဒသမ်ားမွာ Precipitation ပိုႏိုင္ၿပီး ေျမလတ္ပိုင္းနဲ႔ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသေတြမွာ Precipitation ေလ်ာ့ႏိုင္ပါတယ္။ ညအပူခ်ိန္မ်ားအေနနဲ႔ေတာ့ တစ္ျပည္လံုးမွာ အ မ်ားအားျဖင့္ အေအးေပါ့မယ္လို႕ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။
Rain နဲ႔ Precipitation တို႔ရဲ႕အဓိပၸာယ္
ေဆာင္းကာလခန္႔မွန္းခ်က္ေတြမွာ Precipitation ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြလို႔ဆိုရာမွာ Precipitation နဲ႔ Rain ရဲ႕ မတူကြဲျပားမႈကိုနည္းနည္းရွင္းျပလိုပါတယ္။ Precipitation ဆိုတာ ေလထုထဲမွ ေျမျပင္ေပၚကို က်လာတဲ့ ေရေငြ႕ နဲ႔ပတ္သက္ေနတဲ့ အရာအားလံုး ကိုေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလထု ထဲကေနေျမျပင္ေပၚကို ျပန္က်လာတဲ့ ေရနဲ႕ပတ္သက္တဲ့အရာ ေတြဟာ အသြင္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔မို႕ အမ်ိဳးအမည္မ်ားလွပါတယ္။ မိုးဖြဲ (drizzle) ၊ မိုး (rain)၊ မိုးသီး(hail) ၊ ႏွင္း (snow)၊ ႏွင္းခဲရည္(sleet)၊ ႏွင္းပြင့္ (snow flakes)၊ ႏွင္းေပါက္ခါ (Hoar frost)၊ ျမဴ (mist)၊ ျမဴထူ (fog) စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီေဆာင္းမွာ precipitation ေလ်ာ့မယ္လို႔ ဆိုရာမွာ မိုးသာမက ျမဴေတြႏွင္း ေတြပါ က်တာေလ်ာ့လိမ့္မယ္လို႕ ဆိုလိုရင္းျဖစ္ပါတယ္။
သူလာ..လာလာ၊ မလာ .. လာလာ၊ကိုယ္ကေစာင့္ရမွာ
အခုရက္ပိုင္းေတြအတြင္း ဥေရာပအေရွ႕ပိုင္းမွာ အာတိတ္ေလေအးေတြ တိုး၀င္မႈေၾကာင့္ အေအးလြန္ကဲမႈေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ တကယ္ဆိုရင္ အေရွ႕ ဥေရာပေဒသဟာေဆာင္းရာသီ ဆိုရင္ ပံုမွန္ကကိုပဲ ေရခဲမွတ္ေအာက္ -10 C မွ -12 C ေလာက္ အထိေအးတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္ေဆာင္း အခုရက္ပိုင္းမွာ ေတာ့ -30C ကေန -33 C ေလာက္အထိ အေအးလြန္ေနပါတယ္။ ဒီအေအးလြန္ေနတဲ့ အေအးလိႈင္းေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ေတာ့ေ၀းတဲ့အျပင္ အခုအခ်ိန္အထိလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ဆီကို တိုး၀င္လာမယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တဲ့ အေျခအေန မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေသခ်ာတာကေတာ့ ဒီ အေအးလိႈင္းေတြဟာ အေနာက္ကအေရွ႕ဘက္ကို ေရြ႕မယ္၊ သြားရာလမ္းေၾကာင္းမွာ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္တန္းနဲ႔ ေတြ႕ႏိုင္တယ္။ ေတြ႕တာနဲ႔အေနာက္ေလေတြ ဟာ အေနာက္ေျမာက္ေလေတြ အျဖစ္ ေျပာင္းသြားႏိုင္တယ္။ ဒီလို ျဖစ္လိုက္တာနဲ႔ ပထမအိႏိယ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းကို တိုး၀င္လာ မယ္၊ ေနာက္တစ္ဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းကို တိုး၀င္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ အေအးပိုမႈကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႀကံဳ ေတြ႕ၾကရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပိုၿပီး အေရးႀကီးတာကေတာ့ အဲဒီေလေအးေတြတိုး၀င္လာရင္ကုန္းတြင္းပိုင္းမွာ အေအးပိုတာေလာက္ပဲ
ျဖစ္လာႏိုင္ေပမယ့္ေအာက္ပိုင္းနဲ႔ ေတာင္ပိုင္းကို တိုး၀င္လာတာနဲ႔၊ ေလေႏြးေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခ်ိန္အခါမဟုတ္မိုးကိုေတာ့ သတိထားၾကရပါဦးမယ္။ ။
