အဆံုးမရွိဟု ထင္ ရ ေသာ မၿငိမ္မသက္မႈမ်ားႏွင့္ စစ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလ တစ္ႏွစ္ တာ ျဖတ္သန္းၿပီးခ်ိန္တြင္ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံသည္ ႏုိင္ငံေရးအသြင္ကူးေျပာင္းမႈကို အားနည္းေစႏုိင္ သည့္ ဆုိးဆုိးရြားရြား ဘ႑ာေရးက်ပ္တည္းမႈအေျခအေနႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရပါသည္။ ယင္းမွာႏုိင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ အစၥလာမ္မစ္မ်ားအတြက္လည္း အလွည့္ အေျပာင္းျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ စိန္ေခၚမႈျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။
ေတာင္လုိပံုေနေသာ ေႂကြးၿမီမ်ား၊ မျဖစ္စေလာက္ေသာ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားရန္ပံုေငြ ေလ်ာ့ပါးလာမႈလည္း ႏုိင္ငံတြင္ ႀကံဳေတြ႕ေနရ၍ စစ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားႏွင့္ အစၥ လာမ္မစ္မ်ား ဦးေဆာင္သည့္ ပါလီမန္သစ္သည္ ခက္ခဲေသာေရြးခ်ယ္မႈမ်ားႏွင့္ တည့္တည့္တုိးေနၿပီျဖစ္သည္။ ပထမဦးဆံုး ႀကံဳေတြ႕ရမည္မွာ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံသံုးေငြအား ထပ္မံ၍မျဖစ္မေန တန္ဖုိးေလွ်ာ့ခ်ရ မည့္အေရးျဖစ္ၿပီး ယင္းသို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါကလည္း စားေသာက္ ကုန္ႏွင့္ အျခားကုန္ပစၥည္းမ်ားေစ်းေခါင္ ခုိက္သြားေစႏုိင္သည္။
ေနာက္ထပ္ အီဂ်စ္အစုိးရက လုပ္ေဆာင္ရမည့္ အေရးကိစၥမွာ အစုိးရအသံုးစရိတ္၏ ငါးပံုတစ္ပံု အထိပါ၀င္ေနသည့္ ေရနံႏွင့္ဓာတ္ ဆီမ်ား ခြဲတမ္းခ်ေပးေနေသာ စနစ္ႀကီးကို အေျခခံမွစ၍ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲရမည့္အေရးျဖစ္သည္။ အတိတ္ကာလတြင္မူ စားေသာက္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားႀကီးျမင့္လာျခင္း ႏွင့္ ေရနံႏွင့္ ဓာတ္ဆီခြဲတမ္းမ်ား ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျခင္းမွာ အဓိက႐ုဏ္း မ်ားကို ျဖစ္ေပၚလာေစခဲ့ဖူးသည္။ “အေျခအေနက ေတာ္ေတာ့္ ကိုဆုိးပါတယ္”ဟု အီဂ်စ္စီးပြား ေရးေလ့လာေရးစင္တာမွ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ိုက္တာ မက္ဒါကန္ ဒီးလ္ကေျပာပါသည္။ မၾကာေသးမီက ေတြ႕လာခဲ့ရသည့္ အၫႊန္းလကၡဏာမ်ားမွာလည္း ထိတ္လန္႔ စရာေကာင္းသည္ဟု ၎ကဆုိသည္။
လက္ရွိအေျခအေန၏ ေလးနက္မႈကိုျပသေနေသာ လကၡဏာအျဖစ္ ႏုိင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနသည့္ စစ္ဘက္ေကာင္စီက ယခင္ ရက္သတၱပတ္အတြင္း ၎၏ မူလရပ္ တည္ခ်က္မွတစ္ဆစ္ခ်ဳိးကာ ႏုိင္ငံ တကာေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ ( IMF ) ထံမွ ကန္ေဒၚလာ ၃ ဒသမ ၂ ဘီလီယံ ေခ်းေငြရယူမည့္အစီအ စဥ္ကို ျပန္လည္ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ယခင္ကဆုိလွ်င္ အုိင္အမ္အက္ဖ္ ထံမွ ေခ်းေငြရယူေရးအစီအစဥ္ကို ႏုိင္ငံေတာ္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ပုိင္ဆုိင္မႈအေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားက ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုအခါတြင္ စစ္ဘက္ ဦးေဆာင္ေသာ အစုိးရအဖြဲ႕မွ အရာရွိမ်ားက ၎င္းတို႔အေနျဖင့္ အုိင္အမ္အက္ဖ္ထံမွ ပို၍ႀကီးမား ေသာေခ်းေငြကိုပင္ ေခ်းယူရဖြယ္ ရွိသည္ဟု ေျပာဆုိေနၾကပါသည္။
ထို႔အျပင္ ယခင္က ၾကာ ရွည္ၾကာေညာင္း မတရားအသင္း အျဖစ္ ေၾကညာခံထားရၿပီး ယခု အခါ ႏုိင္ငံ၏ ပါလီမန္သစ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ အစၥလာမ္မစ္ အုပ္စု မြတ္ဆလင္ဘရားသားဟုဒ္ အဖြဲ႕ကလည္း အုိင္အမ္အက္ဖ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ သီးျခား ေတြ႕ဆံု၍ ဘ႑ာေရးအကူအညီ ေပးမည့္အစီအစဥ္ကို လက္သင့္ ခံမည့္ အရိပ္အေယာင္ျပသခဲ့ သည္။ ယင္းမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၈၀ ခန္႔ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား၏ ကိုလိုနီ၀ါဒကို႐ႈတ္ခ်၍ အာရပ္တုိ႔၏ မွီခုိမႈကို ျပစ္တင္ေျပာၾကားခဲ့သည့္ အဖြဲ႕ အတြက္ စစ္ဘက္ထက္ ပို၍အံ့ အားသင့္စရာ တစ္ဆစ္ခ်ဳိး ေကြ႕မႈပင္ျဖစ္သည္။
မြတ္ဆလင္ဘရားသားဟုဒ္ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားကလည္း ႏုိင္ငံအား အက်ပ္အတည္းမွ ပဲ့ကိုင္သြားေရးမွာ ၎တုိ႔၏ ႏုိင္ငံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစြမ္းရည္အတြက္ စမ္းသပ္မႈ ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ၀န္ခံေျပာ ၾကားၾကပါသည္။ စစ္ဘက္အုပ္ ခ်ဳပ္သူမ်ားအား ရာထူးမွ ျဖဳတ္ခ် ရန္ လႈပ္ရွားေနသူမ်ားကလည္း စီးပြားေရးအခက္အခဲမွာ ၎တို႔၏လႈပ္ရွားမႈ အတြက္ ႀကီးမား ေသာ အတားအဆီးျဖစ္လာၿပီး ႏုိင္ငံသားအမ်ားအျပားမွာ တည္ၿငိမ္မႈကိုသာ ျပန္လည္၍လုိလား ေတာင့္တေနၾကၿပီဟုေျပာသည္။ အခ်ဳိ႕ကလည္း လြန္ခဲ့ေသာတစ္ႏွစ္က သမၼတမူဘာရက္အား ရာထူးမွျပဳတ္က်သြားေအာင္ ကန္႔ကြက္ ဆႏျပမႈမ်ားျဖစ္ေပၚေစ ခဲ့သည့္ စား၀တ္ေနေရးက်ပ္တည္းမႈမွာ ယခုအခါ မခံမရပ္ႏုိင္ ေလာက္ေအာင္ ပိုမိုဆုိးရြားလာ ခဲ့ၿပီဟု စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္မွတ္ ခ်က္ခ်ၾကသည္။
စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈအား အီဂ်စ္မဂၤလာေဆာင္မ်ားမွာထက္ ပို၍ သိသာေသာေနရာမရွိေပ။ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံတြင္ မဂၤလာေဆာင္ မ်ားမွာ အလြန္ေငြကုန္ေၾကးက် မ်ားၿပီး တစ္ႏွစ္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ အေမရိကန္က အီဂ်စ္ႏုိင္ငံအား အကူအညီေပးေနေသာ ေငြေၾကး ပမာဏႏွင့္ႏိႈင္းယွဥ္ႏုိင္သည္။ မဂၤလာေဆာင္မည့္စံုတြဲမ်ားမွာမဂၤလာေဆာင္ အတြက္ ကုန္က် စရိတ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ေနၾကသျဖင့္ ေတာ္လွန္ေရးမတုိင္မီ ေဒၚလာ ၃၀၀ ခန္႔ကုန္က်မည့္ အခမ္းအ နားမ်ားကို ေဒၚလာ ၁၀၀ ခန္႔သာ ေပးေခ်လုိၾကသည္ဟု မဂၤလာ ေဆာင္ပြဲစီစဥ္သူမ်ားကဆုိသည္။ ယခင္ ေတာ္လွန္ေရးမတုိင္မီက တစ္လလွ်င္ ပ်မ္းမွ် ဆယ္ပြဲခန္႔ ေဖ်ာ္ေျဖေနရေသာ ဒီေဂ်မ်ားက လည္း ယခုအခါ တစ္လလွ်င္ မဂၤလာေဆာင္ပြဲ ႏွစ္ပြဲ၊ သံုးပြဲ ေလာက္သာရွိေတာ့ေၾကာင္းေျပာ ျပၾကသည္။
“ေတာ္လွန္ေရးၿပီးတဲ့ေနာက္ မွာ ဘယ္သူမွ မဂၤလာမေဆာင္ၾကေတာ့ဘူး”ဟု မဂၤလာေဆာင္ပြဲ မ်ားအတြက္ ကားငွားရမ္းျခင္းလုပ္ ငန္းလုပ္ကုိင္ေနၿပီး တြက္ေျခ မကုိက္ ေတာ့၍ လုပ္ငန္းရပ္နား လုိက္ရေသာ အာေမအယ္လ္ခုိ ဒါရီကေျပာပါသည္။ အသက္ ၂၆ ႏွစ္အရြယ္ ဘြဲ႕ရတကၠစီယာဥ္ ေမာင္း အီဘရာဟင္မုိဟာမက္၏ အေနအထား မွာ ေလ့လာစရာ နမူနာေကာင္းျဖစ္သည္။ တကၠစီ ငွားခႏႈန္းထားမ်ား အလြန္က် ဆင္းသြားခဲ့၍ အီဘရာဟင္မွာ သတုိ႔သမီးအတြက္ ေပးရမည့္ လက္၀တ္ရတနာလက္ ေဆာင္၊ မဂၤလာပြဲႏွင့္ မဂၤလာေဆာင္ၿပီး ေနထုိင္ရန္ အိမ္ခန္းခ၊ အိမ္ေထာင္ ပရိေဘာဂမ်ားအတြက္ အၾကမ္းဖ်င္းလိုအပ္ေသာ ကန္ေဒၚလာ ၇၀၀၀ ခန္႔ကို မစုေဆာင္းႏုိင္ ေတာ့ေၾကာင္းေျပာျပသည္။
“ေတာ္လွန္ေရးေၾကာင့္သာ မဟုတ္ရင္ ကၽြန္ေတာ္ လက္ထပ္ႏုိင္ေလာက္ပါၿပီ”ဟု အီဘရာဟင္က ဆုိသည္။ အီဘရာဟင္၏ ကံၾကမၼာအတြက္ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားမွာ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးတြင္ ပိုမ်ားလာပါ သည္။ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား လံုး၀နီးပါးျပတ္ေတာက္သြားျခင္း၊ ကမၻာလွည့္ခရီးသည္လည္ပတ္မႈ ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလ်ာ့နည္းသြား ျခင္း၊ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈရပ္တန္႔ေနျခင္းတို႔အျပင္ တရား၀င္ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိျခင္း တုိ႔ျဖစ္သည္။ လူငယ္မ်ားအတြက္ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းမွာ ထုိ႔ထက္ ႏွစ္ဆပင္ ရွိႏုိင္ပါသည္။ စစ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားမွာ ဘ႑ာေရးအက်ပ္အတည္းကို ဖင္ခုထုိင္ထားရသည္။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းမွာ ဆယ္ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္လာခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံသံုးေငြအီဂ်စ္ ေပါင္မွာလည္း အႀကီးအ က်ယ္ ဖိအားေပးခံေနရသည္။ အီဂ်စ္ေငြ ေပါင္တန္ဖုိးကို တြန္း တင္ထားႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းရင္း အစုိးရက တစ္လလွ်င္ ကန္ေဒၚ လာႏွစ္ဘီလီယံခန္႔ အသံုးျပဳေနရ ရာ ႏုိင္ငံျခားအရန္ေငြမ်ား သိသိ သာသာ ေလ်ာ့က်လာသည္။ ေတာ္လွန္ေရးမတုိင္မီ ကန္ေဒၚလာ ၃၆ ဘီလီယံရွိခဲ့ေသာ ႏုိင္ငံျခားအရန္ ေငြမွာ ေပးေခ်စရာမ်ား ဖယ္ထား ၿပီးခ်ိန္တြင္ ၁၀ ဘီလီယံသာ ရွိ ေတာ့သည္။
ဇြန္လအတြင္း အုိင္အမ္ အက္ဖ္ထံမွ ေခ်းေငြယူရန္ေရွာင္ ရွားခဲ့ေသာ အီဂ်စ္စစ္ဘက္အုပ္ ခ်ဳပ္သူမ်ားေၾကာင့္လည္း အေျခ အေနပိုဆုိးခဲ့ေၾကာင္း စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ား ကေျပာၾကားပါ သည္။ ထုိအစား စစ္ဘက္အစုိးရ က ျပည္တြင္း၌ပင္ လွည့္ပတ္ေခ်းယူခဲ့သည္။ “ျပည္တြင္းေစ်းကြက္ကပဲ ဆက္ၿပီး ေငြေခ်းေနတာကေတာ့ ေဒ၀ါလီ ခံရမယ့္မူ၀ါဒပါပဲ”ဟု ယခု အခါ ကုိင္႐ုိၿမိဳ႕တြင္ ေရာက္ရွိေန ေသာ မင္နီဆုိတာတကၠသိုလ္အီဂ်စ္လူမ်ဳိး စီးပြားေရးပညာရွင္ ရက္ဂူရီအာဆတ္ကဆုိပါသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ အီဂ်စ္ေငြတန္ဖုိး ေလွ်ာ့ခ်႐ံုမွလြဲ၍ ေရြးခ်ယ္စရာမရွိ ျဖစ္လာႏုိင္သည္ဟု ၎ကပင္ ဆုိပါသည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ အီဂ်စ္ႏုိင္ ငံသည္ စီးပြားေရးၿပိဳလဲႏိုင္မႈအေျခအေနမွ ႐ုန္းထြက္ႏုိင္ေသး ေၾကာင္း အခ်ဳိ႕စီးပြားေရးပညာ ရွင္မ်ားက အခုိင္အမာေျပာၾကားၾကသည္။ စစ္ဘက္ဦးေဆာင္ ေသာ အစုိးရက ႏုိင္ငံ၏ ဘတ္ဂ်က္ လုိေငြအား ကန္ေဒၚလာ ၃၀ ဘီလီယံမွ ေလးဘီလီယံ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္မည့္ အစီအစဥ္မ်ား ေၾကညာခဲ့ျခင္းကို ၎တုိ႔က ေထာက္ျပၾကသည္။ ထုိ႔အျပင္ လႊတ္ေတာ္ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေသာ မြတ္ဆလင္ဘရားသား ဟုဒ္အဖြဲ႕ကလည္း လြတ္လပ္ ေသာေစ်းကြက္စနစ္ကို ေထာက္ခံၿပီး လက္ေတြ႕က်ေသာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈႈမ်ားကိုလုပ္ေဆာင္ ရန္ စိတ္အားထက္သန္ေၾကာင္းလည္းဆုိေနၾကရာ ဒယ္အုိးထဲမွ မီးပံုထဲသို႔ ခုန္ဆင္းခဲ့ၾကေသာအီဂ်စ္ႏုိင္ငံ သားမ်ား သက္သာရာရေတာ့မည္လား ဆုိသည္မွာ ...။
—Ref: Economic Potholes Add Dangers on Egypt's New Political Path.
