International

႐ႈပ္ေထြးေပြလီမႈ၊ တစ္ဖက္ႏွင့္ တစ္ဖက္အျငင္းပြားမႈ၊ လူသူကယ္သူမဲ့မႈ၊ အလိုမက်မႈ၊ စိတ္ပ်က္အားငယ္မႈစေသာ စကားလုံးမ်ားျဖင့္ လက္ရိွဆီးရီးယား သူပုန္တပ္ဖဲြ႕မ်ား၏ အေျခအေနကို ေဖာ္ျပႏုိင္သည္သာမက ဆီးရီးယားအက်ပ္အတည္းအတြက္ လြယ္ကူေသာအေျဖတစ္ရပ္ရွာေဖြေနသည့္ စူပါပါ၀ါႏုိင္ငံႀကီးမ်ား၏ အေျခအေနကုိလည္း ေဖာ္ျပႏုိင္ပါသည္။ ယင္းေျဖရွင္းခ်က္မွာ စူပါပါ၀ါႏုိင္ငံႀကီးမ်ားက စစ္ေရးအရ ၾကား၀င္ေျဖရွင္းရန္မလုိေသာ ေျဖရွင္းခ်က္ျဖစ္ရပါမည္။ ဆီးရီးယားတြင္ အားလံုးကသေဘာတူေသာ ၊ ဥပေဒအရအက်ဳံး၀င္ေသာ၊ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ေျဖရွင္းခ်က္ျဖစ္ရပါမည္။ ထို႔အျပင္အီရန္ကုိ ေဒသဆုိင္ရာ ကစားသမားျဖစ္လာျခင္းမွ တားဆီးေသာေျဖရွင္းခ်က္၊ အက်ပ္အတည္းေၾကာင့္ ေဂ်ာ္ဒန္ႏုိင္ငံကို လႈပ္ရမ္းမသြားေစႏုိင္ေသာ ေျဖရွင္းခ်က္၊ လက္ဘႏြန္တြင္ ဒုိမီႏုိသက္ေရာက္မႈမရိွေစေသာ ေျဖရွင္းခ်က္ျဖစ္ရပါမည္။ ယင္းမွာ အစၥေရးႏွင့္ တူရကီအမဲလုိက္ေခြးမ်ားကုိ လႊတ္ေပးစရာမလုိေသာ ေျဖရွင္းခ်က္လည္း ျဖစ္ရပါမည္။ မည္သည့္အေမရိကန္၊ ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္မ်က္လွည့္ပညာရွင္ကမွ် ဤမွ်႐ႈပ္ေထြးေသာ မ်က္လွည့္ကြက္ကုိ မျပႏုိင္ေသးေပ။ လတ္တေလာ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းေဒသသို႔ ေရာက္ရိွေနေသာ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂၽြန္ကယ္ရီလည္း ယင္းစိန္ေခၚမႈေျဖရွင္းႏုိင္မည့္ပံုမေပၚ။

မာလီႏုိင္ငံဟာ မၾကာမီလပုိင္းအတြင္းက အစၥလာမ္မစ္စစ္ေသြးႂကြေတြရဲ႕ တုိင္းျပည္ကို ကာကြယ္ ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာအကူအညီရယူခဲ့ရ ၿပီး ျပင္သစ္တပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ၀င္ေရာက္ကူညီတုိက္ခုိက္ေပးမႈနဲ႔ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေလးလအၾကာမွာေတာ့ မာလီႏုိင္ငံကို ကူညီေရးအတြက္ ႏုိင္ငံတကာအလွဴရွင္ ႏုိင္ငံမ်ား အစည္းအေ၀းကို မၾကာမီက က်င္းပခဲ့ရာမွာ ယူ႐ိုသံုးဘီလီယံခြဲပမာဏခန္႔ ေထာက္ပံ့ေပးေရး ကတိစကားေတြကို ရရွိခဲ့ပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ရင္ဆုိင္ခဲ့ရတာ သိပ္မၾကာေသးတဲ့ မာလီႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိယာယီသမၼတအျဖစ္ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေနသူကေတာ့ ဒီယြန္ကြန္ဒါထရာအုိေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မာလီရဲ႕ ယာယီသမၼတ ထရာအုိေရးကို ႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနေတြအေၾကာင္း ယူ႐ုိသတင္းမွ ေအာ္ဒေရတီလ္ဗီက ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားတာကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

မစၥတာ ပီတာဗိုဆာသည္ ကမၻာတစ္၀န္းေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕လုပ္ငန္းမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ ျပန္႔ လုပ္ကိုင္ေသာ Dutch Royal Shell Inc ၏ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွစ၍ ယင္းရာထူးကို စတင္လက္ခံခဲ့သည္။

မစၥတာ ေဘာ့ဘ္ဒပ္ဒေလ သည္ ၿဗိတိသွ်ေရနံ (BP) ကုမၸဏီ အုပ္စု၏ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္အျဖစ္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၇ ရက္တြင္ ရာထူးခန္႔အပ္ခံရသည္။

အစၥေရး-ပါလက္စတုိင္း ႏွစ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတို႔အၾကား ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္အဆင့္ ထိေတြ႕ေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပန္လုပ္လာတာေၾကာင့္ မၾကာမီ အခ်ိန္ပိုင္းအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပန္စလာႏုိင္ေျခရွိတယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ျဖစ္လာေနပါတယ္။ ဒီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ရွင္သန္လာေအာင္လည္း ျပန္အသက္၀င္လာေနတဲ့ အာရပ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအစီအစဥ္၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ညာဟုရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဘယ္လုိသေဘာတူညီခ်က္ကိုမဆို ဆႏၵခံယူပဲြက်င္းပကာ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေျပာခဲ့တာေတြက အေထာက္အပံ့ေပးခဲ့တာပါ။ ဧၿပီလကုန္ပုိင္းအတြင္း နယူးေယာက္မွာ ေဂ်႐ုဆလင္ပို႔စ္သတင္းစာက ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ကြန္ဖရင့္တစ္ခုမွာ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒအသင္း Foreign Policy Association ရဲ႕ အယ္ဒီတာေရာ ဘတ္ႏုိလန္ဟာ ယခင္အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း အီဟြတ္အိုလ္မတ္နဲ႔ ေတြ႕ဆုံစကားေျပာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အိုလ္မတ္ဟာ အစၥေရး-ပါလက္စတုိင္း ျပႆနာေျဖရွင္းရာမွာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ပူးတဲြေနထုိင္ေရး ေျဖရွင္းခ်က္ Two-State Solution ကုိ ႏႈိးေဆာ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့သူပါ။ ၎ဟာ ၂၀၀၉ မွာ လာဘ္စားမႈ စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးကေန ထြက္ခဲ့ရေပမယ့္ ျပည္တြင္းႏုိင္ငံေရးမွာ ေနတန္ညာဟုကို စိန္ေခၚႏုိင္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိလန္နဲ႔အိုလ္မတ္တို႔ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ရဲ႕ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ ႐ႈေမွ်ာ္ခင္းေတြအေၾကာင္း၊ အာရပ္ေႏြဦးျဖစ္ထြန္းၿပီးေနာက္ အစၥေရးရဲ႕ အေျခအေနအေၾကာင္း၊ အီရန္နဲ႔ဆီရီးယားတို႔ရဲ႕ စိန္ေခၚမႈေတြအေၾကာင္း၊ အေမရိကန္-အစၥေရးဆက္ဆံေရး အေၾကာင္းကို ေမးျမန္းေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ခ်မ္းသာႂကြယ္၀အင္အားႀကီးေသာ အာရွစူပါႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္သလို နည္းပညာမ်ား ထြန္းကားရာ အေမရိကန္၏ မဟာမိတ္လည္းျဖစ္သည့္ ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံတြင္ မဲေမွာင္နက္႐ႈိင္းေသာ လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္တစ္ခု ရွိသည္။ ႏုိင္ငံ၏ ေတာက္ေျပာင္ေနသည့္ အေပၚယံ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္နားမွာပင္ လိင္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈထြန္းကားေနျခင္း ျဖစ္သည္။

မစၥတာမားကိုစ္ေအပါတီတစ္ေယာက္ အင္ဒိုနီးရွားဂ်င္နရယ္ ေမာ္တာလုပ္ငန္းမ်ားဦး ေဆာင္ရန္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ေရာက္ရွိလာခဲ့စဥ္က ေဟာင္းေလာင္းျဖစ္ေနေသာ စက္႐ံုကိုသာျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက ရာနာပလာဇာရွစ္ထပ္တုိက္ ၿပိဳက်မႈဟာ ဒီတစ္ပတ္အတြင္း ႏုိင္ငံတကာ သတင္းမ်ားမွာ လူသိအမ်ားဆံုး သတင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးရရွိတဲ့ သတင္းမ်ားအရ အလုပ္သမား ေထာင္ခ်ီရွိတဲ့ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုမ်ားပါ တည္ရွိေနတဲ့ ဒီရွစ္ထပ္တုိက္ၿပိဳက်မႈမွာ ေမ ၄ ရက္အထိ ေသဆံုးသူလူေပါင္း ၅၃၀ ေက်ာ္သြားခဲ့ၿပီး ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ ေပ်ာက္ဆံုးေနဆဲျဖစ္တာေၾကာင့္ ေသဆံုးသူစာရင္းဟာ ထပ္တုိးလာႏုိင္ဖြယ္ရွိေနပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဟာ ႏုိင္င့ံပို႔ကုန္ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကို အထည္အလိပ္ပုိ႔ကုန္ေတြအျဖစ္ တင္ပို႔ေနတာျဖစ္ၿပီး ကမၻာ့အႀကီးဆံုး အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုေတြထဲက တစ္ခုအျဖစ္လည္း တင္စားခံရပါတယ္။ အစိုးရဟာ သိန္းနဲ႔ခ်ီရွိေနတဲ့ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္သားေတြ အတြက္ အနိမ့္ဆံုးလုပ္ခကို တုိးျမႇင့္ထားေပးေပမယ့္လည္း လုပ္သားတစ္ေယာက္ရဲ႕ လုပ္ခဟာ တစ္လကုိ ၃၇ ေဒၚလာသာ ရွိတာေၾကာင့္ ကမၻာ့အနိမ့္ဆံုးလုပ္အားခေတြထဲမွာ အပါအ၀င္ျဖစ္ေနဆဲပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ စီအင္န္အင္န္သတင္းဌာနမွ ခရစ္က်န္းအမမ္ပူရ္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ဟာဆီနာကို ရာနာပလာဇာ ကပ္ေဘးဆုိးအေၾကာင္း ေမးျမန္းထားတဲ့ အင္တာဗ်ဴးကုိ တင္ျပေပးလုိက္ရပါတယ္။

အင္ရီကိုလက္တာသည္ အီတလီႏိုင္ငံေရးသမားတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၂၈ ရက္တြင္ အီတလီႏုိင္ငံ၏၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာသည္။ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၏ ဒုတိယအတြင္းေရးမွဴးျဖစ္ၿပီး ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္အျဖစ္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွစ၍ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၈ မွ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္အထိ ဥေရာပေရးရာ၀န္ႀကီး၊ ၁၉၉၉-၂၀၀၁ အထိ စက္မႈလုပ္ငန္း၀န္ႀကီးအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။

ျပင္သစ္ႏုိင္ငံသား ထက္၀က္ခန္႔မွာ ႏုိင္ငံျခားတြင္ ေနထုိင္၊ အလုပ္လုပ္ေရး စဥ္းစားဖူးၾကသည္။ မစၥ ဂ်ဴလီတီဆာ (၂၂)ႏွစ္မွာ ၎တို႔ထဲမွ တစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။

7daynewsjournal.com

Most View